Lời khuyên chọn một ngôn ngữ dễ để bắt đầu nghe rất hợp lý, và trong vài trường hợp thì đúng. Nhưng nó cũng dẫn nhiều người tới việc học một ngôn ngữ họ không cần và không quan tâm, rồi bỏ giữa chừng.
- Chọn theo độ khó hợp lý khi bạn cần một thành công sớm để xây thói quen.
- Không hợp lý khi bạn có mục đích cụ thể gắn với một ngôn ngữ khác.
- Động lực bền hơn độ khó: người học vì thích thường đi xa hơn người chọn vì dễ.
- Nguồn học sẵn có ảnh hưởng tới độ khó thực tế nhiều hơn bản thân ngôn ngữ.
Ba trường hợp nên cân nhắc độ khó
Ba trường hợp dưới đây là lúc yếu tố độ khó thật sự đáng cân nhắc. Trường hợp thứ nhất phổ biến nhất và có cơ sở: nếu bạn chưa từng học ngoại ngữ tới nơi, một trải nghiệm thành công với ngôn ngữ dễ tiếp cận hơn có thể xây được thói quen và sự tự tin để đi tiếp.
Ba trường hợp không nên chọn theo độ khó
Ba trường hợp dưới đây là lúc chọn theo độ khó dẫn tới lãng phí. Trường hợp thứ hai phổ biến hơn người ta tưởng: nhiều người bắt đầu một ngôn ngữ dễ mà họ không quan tâm, rồi bỏ sau vài tháng vì không có lý do nào để tiếp tục — trong khi một ngôn ngữ khó hơn mà họ thật sự thích có thể đã đi được xa hơn nhiều.
Yếu tố quan trọng hơn cả độ khó
Có ba yếu tố mà kinh nghiệm cho thấy quan trọng hơn độ khó. Thứ nhất là động lực: người học vì thật sự quan tâm gần như luôn đi xa hơn người chọn theo tính toán, vì họ không cần dựa vào ý chí. Thứ hai là nguồn học sẵn có — một ngôn ngữ được coi là khó nhưng có giáo trình tốt, nhiều nội dung và dễ tìm người dạy thì trên thực tế nhẹ hơn một ngôn ngữ được coi là dễ mà bạn không tìm được tài liệu nào. Thứ ba là cơ hội dùng thật: ngôn ngữ bạn có dịp dùng hằng tuần sẽ tiến nhanh hơn nhiều so với ngôn ngữ bạn chỉ học trên sách, bất kể độ khó trên giấy.
Sai lầm thường gặp
- Chọn một ngôn ngữ dễ mà mình không quan tâm, rồi bỏ sau vài tháng.
- Bỏ qua một ngôn ngữ mình thích vì nghe nói nó khó.
- Không tính tới nguồn học, vốn ảnh hưởng tới độ khó thực tế nhiều hơn bản thân ngôn ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Học một ngôn ngữ dễ trước rồi mới học cái mình thích có nên không?
Chỉ hợp lý nếu bạn chưa từng học ngoại ngữ tới nơi và cần xây thói quen trước. Nếu bạn đã học đều được thì đi thẳng vào ngôn ngữ bạn thích tiết kiệm hơn nhiều.
Ngôn ngữ khó thì mất bao lâu?
Rất khác nhau tùy ngôn ngữ, tùy mục tiêu và tùy thời gian bạn dành ra. Điều đáng nhớ là chênh lệch giữa người học đều và người học thất thường lớn hơn chênh lệch giữa ngôn ngữ dễ và ngôn ngữ khó.
Nguồn học ảnh hưởng nhiều tới đâu?
Rất nhiều. Một ngôn ngữ có giáo trình tốt, nội dung phong phú và dễ tìm người dạy sẽ nhẹ hơn đáng kể so với một ngôn ngữ tương đương về cấu trúc nhưng thiếu nguồn.
Làm sao biết mình có thật sự thích một ngôn ngữ không?
Thử một tháng: nghe nội dung bằng ngôn ngữ đó mỗi ngày và xem bạn có tự tìm thêm không. Nếu bạn phải ép mình mới nghe thì đó là dấu hiệu cần cân nhắc lại.